Wanneer is iets kunst?

Wanneer is iets kunst?

Wanneer is nu iets een plaatje en wanneer is nu iets echt kunst? Wanneer weet je nu of iets kunst is of juist kitsch. Deze vraag werd door mij en mijn medestudenten gesteld tijdens onze opleiding aan de kunstacademie. Vaak ontstonden er verhitte discussies over kunst tussen studenten en docenten tijdens de beoordeling van ons werk.

Van plaatjes naar verhalen

Sinds de oudheid maken mensen als ‘plaatjes’ of afbeeldingen van wat ze om zich heen zien. In het stenen tijdperk waren het jachttaferelen maar afbeeldingen diende ook om verhalen en belangrijke gebeurtenissen te door te geven aan de volgende generaties. In de oudheid, en later in de Griekse en Romeinse wereld, werden het afbeeldingen van religieuze symbolen en goden. Met de komst van het Christendom werden voornamelijk Bijbelverhalen afgebeeld.

Van plaatjes naar hyperrealisme

In de middeleeuwen speelde de kerk en ook later de rijke burgerij in de renaissance een belangrijke rol in de ontwikkeling van de kunst. De kunst was er om de rijkdom en het aanzien van de kerk, de koningshuizen en voorname individuen te benadrukken. In deze tijd gingen kunstenaars ook steeds realistischer schilderen. Vermoedelijk werden hiervoor de camera obscura en spiegels gebruikt om mensen zo nauwkeurig te kunnen afbeelden.

Als de kunst een eigen weg inslaat

In de 19de eeuw vond er een grote verandering plaats in de kunst. Kunstenaars werden minder geïnteresseerd in het uitvoeren van opdrachten en het natuurgetrouw afbeelden van mensen, gebouwen en landschappen. Kunstenaars van het impressionisme gingen zich verdiepen in wat kleuren op het doek nu eigenlijk doen met de kijker. Men ging meer experimenteren met het aanbrengen van de kleuren. Men ging niet precies meer kopiëren wat men in het echt zag. Het ging er steeds meer om de interpretatie van wat de kunstenaar zag en hoe hij zijn zienswijze wilde communiceren. Naast het kleurgebruik gingen schilders ook meer spelen met de vorm. Schilders als Picasso gingen steeds minder zaken natuurgetrouw in vorm schilderen maar schilders kwamen met hun eigen vormen die abstracties werden van de werkelijkheid. Ook veranderde de inhoud. De kunstschilders vertelden een eigen verhaal.

Het verhaal achter de kunst

De kunst zoals die toen is ontstaan is nu een soort van filosofische discussie geworden waar kunstenaars over de jaren heen met hun kunst op elkaars werk reageren. Van figuratief tot abstract. Van natuurlijke kleuren tot felle onnatuurlijke kleuren. Van dunne gelaagde verf naar dikke lagen verf. Van een geordende voorstelling tot een en al emotionele chaos in de uitbeelding. Van herkenbaar tot volledig onherkenbare afbeeldingen.

Waarom überhaupt nog  schilderen?

In de jaren ’60 bereikte men zelfs een punt dat men de schilderkunst als een gepasseerd station zag. Met de komst van de fotografie en media had men eigenlijk geen schilderskwast meer nodig om iets uit te beelden. Toch is de schilderkunst blijven bestaan. Interessant genoeg is de figuratieve schilderkunst nu toch ook weer bezig met een serieuze comeback.

Dus…wat is nu kunst?

Dus wat maakt een afbeelding nu echt kunst? Kunst is een soort taal, een gesprek met de kijker. Een kunstwerk moet indruk maken op de kijker en een bepaald gevoel meegeven en beter nog: stof meegeven om over na te denken. Iets wordt echt kunst als de maker er in slaagt de kijker te overtuigen van haar of zijn bedoeling achter dat werk. Goede kunst geeft de kijker een nieuwe ervaring of inzicht. Anders is het gewoon inderdaad een voorstelling of een decoratief ornament, maar het voert geen gesprek met jou. Daar is niets mis mee,  het is misschien gewoon geen ‘kunst’ maar kan overigens best wel mooi zijn.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *